allesfrans.com

  • Een minicamping beginnen

    Mag je in Frankrijk zomaar een minicamping beginnen?

  • Een camping beginnen

    Wat zijn de formaliteiten voor een camping in Frankrijk?

  • CV: het fiscaal vermogen van een voertuig

    Een administratieve eenheid die de hoogte van de leges voor een kentekenbewijs bepaalt.

  • Een minicamping beginnen

    Mag je in Frankrijk zomaar een minicamping beginnen?

  • Een camping beginnen

    Wat zijn de formaliteiten voor een camping in Frankrijk?

  
BeginpaginaFranse taalOorsprong en dialectenDialecten in BourbonnaisWoordenlijst en uitdrukkingen

Woordenlijst en uitdrukkingen

vrijdag 26 januari 2018 , door Hanjo

Bewerkt op donderdag 28 februari 2019

Een korte woordenlijst en enkele uitdrukkingen om een indruk te geven van het dialect Bourbonnais, ofwel Patois.

Dit is het vervolg van artikel: Voorbeelden van Bourbonnais
Beoordeling:
Bezoeken: 100
  • Druk dit artikel af
  • Email
  • Reactie
  • RSS

Woordenlijst

Bourbonnais Franse omschrijving Nederlandse uitleg
à l’écoué à l’abri beschut
abonde grande quantité grote hoeveelheid
abraser détruire, casser, démolir slopen, vernietigen
acaboualer couver une maladie een ziekte onder de leden hebben
adauber arranger, réparer herstellen
aga don regarde (diminutif de regarde donc) kijk! (verkleinvorm van ’kijk nou’)
agaler mettre de niveau, mettre en ordre op gelijke hoogte brengen, op orde brengen
aluchon, arluchon enfant malingre kwaadaardig/ziekelijk kind
arcandier voleur, vaurien, filou dief, boefje, schurk
arpion orteil teen
artoupan une personne suspecte, bizarre vreemd, verdacht persoon
bachât auge à cochons een trog voor een varken
baraille dispute onenigheid
barbitra écrit long et ennuyeux lang en saai geschreven tekst
barbouillou enfant avec la figure sale kind met een vies gezicht
bassie evier en pierre ou petit coin cuisine stenen gootsteen of keukentje
bauge grand sac grote tas
belet agneau lam
berchou qui a perdu une dent de devant iemand die een voortand verloren heeft
berdin fou, simple d’esprit gek, simpel van geest
De lettergreep re wordt in patois Bourbonnais uitgesproken als eur. Zo werd bredin berdin.
bergot frelon horzel, hoornaar
berjauder secouer, remuer des choses, des objets dingen door elkaar schudden
berouette brouette. comme pour berdin, le re se prononce eur. kruiwagen (uitleg als bij berdin)
berzin, berzine fou, folle, dépressif gek, depressief
besugne vêtement kleding
beugner cogner aanstoten, slaan. Een beugne is een klap, een stoot.
biaude grande blouse groet bloes
bigot (faire bigot) mettre bas neerzetten
biziot propriétaire terrien parfois également agriculteur grondeigenaar
boucan du bruit geluid, lawaai
bouchure une trace een haag en liefst met stekels
bouina petit enfant een klein kind
boulailler pousser, bousculer drukken, duwen
bounhoume paysan boer
bourri, bourricot âne (animal) een ezel (het dier)
bourse porte-monnaie, portefeuille portemonnee
bousiller abîmer bederven, kapot maken
bousson paquet, tas d’habits en désordre, capharnaüm rommelige stapel kleding
brailler crier schreeuwen, huilen, gillen
braillou petit enfant qui braille klein kind dat huilt
bredin simple d’esprit simpel van geest
brelotter secouer schudden
cacrot sommet du crâne bovenkant van het hoofd
cafergnon petit pièce, réduit kamertje
carne viande dure et vieille oud en hard vlees, een belediging die verwijst naar een slechte persoon (c’est une vieille carne)
catin poupée pop
catoles excréments séchés qui pendent au derrière des animaux gedroogde uitwerpselen hangend aan de achterkant van dieren
ch’ti, ch’tite petit, petite weinig, klein
chabrot mettre du vin dans sa soupe wijn aan soep toevoegen (faire chabrot)
chaleu veilleuse waakvlam
cheu chez bij
chialou petit enfant qui pleure pour un oui ou pour un non kindje dat huilt om een ja of nee
cobi dindon kalkoen
corniaule gorge, gosier keel, slokdarm
crassou sale vies
cro mare vijver
crognon extrémité du pain het uiteinde van het brood (kook wel: quignon de pain)
dâhu bête imaginaire dont on faisait croire l’existence aux enfants een denkbeeldig dier waarin men kinderen deed geloven
dâler soleil ou chaleur intense intense zonneschijn of hitte: ça dâle aujourd’hui
débeurnacler tout sortir, déranger alles eruit halen, in de war brengen
décaniller mourir sterven
dépenaillé avoir les vêtements en désordre. een rommeltje aan kleding hebben
dépenailler déchirer scheuren
dépoitrailler avoir la poitrine dénudée een blote borst hebben
drille diarrhée diarree
ébouellé éventré, avachi slungelig
ecouet abri schuilplaats (se mettre à l’écouet)
écrapoire rateau hark
elampé vêtement tout détendu ontspannen kleding
elarder s’étaler de tout son long languit gaan liggen, pronken, te koop lopen
emmanche problème, complication complicatie
feugnant fainéant luilak, nietsdoener
figot feu vuur
fluches petites particules s’accrochant aux tissus kleine deeltjes die aan doek of stof blijven kleven
gassouiller barboter borrelen
gâte une fille, féminin de gât een meisje, vrouwelijke vorm van gât
gibalbouser mettre le désordre een rommeltje maken
gibalbouser (être) barbouillé fig: besmeurd (bv: al a trop bu, al est tout gibalbousé)
gouiller marcher dans un trou d’eau in een waterplas lopen
gounelles jupons onderrok
gourgandine fille facile gemakkelijk meisje
graton résidu de graisse de porc fondue residu van gesmolten varkensvet (een specialiteit van Bourbonnaise is de pompe aux grattons)
grenouillat petite mare kleine vijver
jargeot quelqu’un qui parle souvent et est un peu simple d’esprit iemand die veel spreekt en een beetje simpel is
jau coq haan
jo coq een haan. Naam van een haan in een bekend streekverhaal.
liron gros rat een grote rat
lisette un lézard een hagedis
maraud chat de gouttière straatkat
margoulette la tête het hoofd. Het hoofd breken is se casser la margoulette.
masibler abîmer, casser vernietigen, kapot maken
maze une fourmi een mier
mazibler abîmer kapotmaken
mia, millat clafoutis aux cerises vruchtentaart (vlaai) met kersen
miater mâcher longuement, sans avaler lang kauwen zonder inslikken
mornifle grosse gifle grote klap (tussen een oorvijg en een stomp in)
mouret abîmer kapotmaken
neyos noyaux pitten (voornamelijk voor kersen)
niaquer mordre bijten (door een hond)
ouaille brebis ooi, schaap
oyas(se) une pie een ekster
patouille faire de la patouille = faire de la boue modder of vuil maken, troep maken: faire de la patouille
pessiaux bouts de bois auxquels s’accrochent les légumes stukken hout waaraan groente wordt vastgezet
petasser raccommoder grossièrement. grof herstellen
pitance nourriture voedsel (je moet de kost verdienen is il faut gagner sa pitance)
pluire pleuvoir regenen
pochon sac en plastique plastic zak
pontère fille de mauvaise vie slecht meisje
potin bruit, tintamarre lawaai, tumult
quetou malade ziek (een beetje ziek zijn is faire le quetou)
rassouiller se rassouiller = se mouiller nat worden, weken
ravauder bricoler klussen
rechigner montrer de la résistance, de la mauvaise volonté weerstand, slechte wil tonen
rouetton petite ruelle klein steegje
roulan bohémien Boheems
siau un seau een emmer (een emmer water is un siau d’eau)
soulot ivrogne dronkaard
taillon quartier de fruit kwart van een vrucht
taloche gifle oorvijg
tartouffe pomme de terre aardappel
trace haie, bouchure haag
troufignon le derrière (le croupion pour les animaux) Je achterste (de stuit bij vogels)
tuniaud idiot, incapable idioot, onbekwaam
verpi vipère adder
viouner (v) aller vire (ca vioune) omzwaaien, van richting veranderen
zieu œil oog

Uitdrukkingen

Uitdrukking In het Frans, of een omschrijving Voorbeeld
C’est-y que...? est-ce que...? c’est-y qu’ t’ vas sortir par ce temps ?
C’est-y pas...? n’est-ce pas...? c’est-y pas triste de voir ça ?
T’ vas-t-y...? est-ce que tu vas...? Ga je..., heb je besloten te gaan... t’ vas-t-y aller voir les voisins ?
A cause que pourquoi? of parce que Waarom, of omdat A cause que t’es pas venu ? - A cause que j’étais malade !
J’y crains pas j’aime bien Tu aimes la pompe aux grattons ? -J’y crains pas !
Y faut tout Het is allemaal net genoeg, maar het is het maximum Tu as froid ? -Non mais y faut tout.
Et pis pas tant Wanneer je iemand wilt vertellen dat hij in zijn woorden overdrijft (tu pousses un peu, n’exagères pas) Tu dors toujours jusqu’à 11h du matin ! -Et pis pas tant...
Ça se connaît Om aan te geven dat men een gewenste verandering bemerkt J’ai allumé le chauffage. -Ça se connaît.
Faire du profit Iets levert wat op Ça fait longtemps que tu l’as, ce pull. -Oui il fait bien du profit.
C’est pas de dépense om aan te geven dat iets klein, bescheiden of discreet is (afhankelijk van de context) Regarde la petite table que j’ai trouvée. -Elle n’est pas de dépense ! (waaruit moet worden begrepen dat de tafel niet veel plaats inneemt.
Avoir du temps de reste Je neemt er wel de tijd voor! Ce matin j’ai compté tous les oiseaux qui sont venus à la mangeoire. -T’as bin du temps de reste !
Vouloir y voir wordt gebruikt wanneer je je iets realiseert, maar min of meer onbewust -La voisine a coupé son arbre. -Ah oui j’ai voulu y voir. Ik had de indruk dat er iets was veranderd, maar wist niet wat.
Ça ... mieux que ça ... pas stelt je in staat twee situaties met elkaar te vergelijken die vaak elkaars tegenovergestelde zijn, waarbij benadrukt wordt dat één ervan gemakkelijker is Ça y est on est redescendus de la colline. -Ça descend mieux que ça monte pas !
Gagner la belle heure vroeger dan voorzien vertrekken Vous êtes déjà sortis de la réunion? -Oui on a gagné la belle heure.
Passer à plein les ballons in grote hoeveelheid passeren Cette fenêtre jointe mal, l’air froid passe à plein les ballons.
Fuir (of couler) comme une vache veel, overvloedig, wanneer het gaat om een vloeistof (vloeibaar, soms gasvormig) le tuyau de gaz fuit comme une vache, tout va sauter !
xxxx heures et pas un chapeau de vendu wordt gezegd wanneer we na een bepaalde tijd (je geeft de tijd aan) nog niets hebben gedaan, of dat er niets is gebeurd
Allons-y casquette à la foire à chapeaux wordt gebruikt als je naar een plek moet, een receptie, waar je je niet zo prettig voelt en geen zin hebt om te gaan
J’y entrave couic gebruikt wanneer je er niets van begrijpt
Sortir de l’entaille zich van een probleem ontdoen On a crevé sur l’autoroute et la nuit tombe, on n’est pas sortis de l’entaille !
A tant la bise et le grand vent alles lukt, overvloed, zonder matiging, vooral als iemand iets geeft of verdeelt Il est sans le sou, au bar, il a payé des coups à tant la bise et le grand vent.
Causer dans le poste openhartig tegen iemand spreken, hem de waarheid vertellen Il n’a pas encore fini de trier le courrier et il est parti fumer, je vais lui causer dans le poste !
Etre dans le jus overweldigd zijn
Y faut s’en voir je hebt niets voor niets, je moet er voor vechten J’ai mis un mois avant d’obtenir ces papiers! Ah y faut s’en voir !
Etre content du voyage ironische manier om te zeggen dat je teleurgesteld of boos bent Je venais de faire retapisser mon beau fauteuil et le chat s’est fait les griffes dessus! Je suis content du voyage!
Si y s’en retourne als dat gebeurt...
A tout de reste een teken van een onstuitbaar verlangen, tot elke prijs Le chien veut à tout de reste sortir dans le jardin.
C’est pas le feu Het is niet groots, niet geweldig, niet geniaal, het is gemiddeld (kan gebruikt worden om een situatie, een show, een voorstel, een gezondheidstoestand te beschrijven)
pleurer la marchandise karig, gierig zijn. Integendeel, de negatieve wending duidt juist op verkwisting Il a pleuré les haricots mais il n’a pas pleuré la crème !

 

Het volgende artikel in deze rubriek:

  • Dialect en plaatsnamen

    Om een indruk te krijgen van de invloed van een dialect kunnen we kijken naar plaatsnamen.

Reacties

Allesfrans, ook voor:
  • Allier Toeristisch

    Toeristische informatie van in en rond de Franse Allier.

  • Justitie, wetten en regels

    Artikelen over de Franse justitie, wetten en regelgeving.

  • Consument

    Wat kun je als consument in Frankrijk verwachten en wat zijn de afwijkende regels?

  • Tuinrecepten

    AllesFrans, ook voor tuinrecepten: recepten voor en uit de tuin.

Allesfrans, ook voor:
  • Diensten

    Verschillende soorten dienstverlening.

  • Justitie, wetten en regels

    Artikelen over de Franse justitie, wetten en regelgeving.

  • Energie

    Elektriciteit, olie, gas, kolen, zonne-energie, maar ook water.

© allez-allier/allesfrans 2008-2019 | SPIP | Plan | Mention |