allesfrans.com
 
BeginpaginaFrankrijk, het landRegio Auvergne-Rhône-AlpesDe drie talen van Auvergne-Rhône-Alpes
 
Deze informatie kan verouderd zijn!

De drie talen van Auvergne-Rhône-Alpes

zaterdag 24 november 2018 , door Hanjo

Met de samenvoeging van de regio’s Auvergne en Rhône-Alpes kreeg de nieuwe regio drie taalgebieden.

Het vorige artikel in deze rubriek: A77 - Autoroute de l’Arbre
Beoordeling:
Bezoeken: 391
  • Druk dit artikel af
  • Email
  • Reactie
  • RSS

Beide ex-regio’s telden twee taalgebieden, of meer precies "hoofddialectgebieden". Dwars door het departement Allier in de ex-regio Auvergne liep de taalgrens tussen de taalgebieden langue d’oîl in het noorden en occitan in de rest van de regio.
Binnen dit laatste taalgebied ligt ook het zuidelijke deel van de ex-regio Rhône-Alpes, waar in het noorden francoprovençal gesproken wordt.

Langue d’oîl

Net als het tweede hoofddialect (langue d’oc, zie hieronder) is de benaming afgeleid van de uitspraak van het woordje oui (ja). Vanuit deze hoofddialecten zijn tientallen andere dialecten ontstaan. Er zijn er nu nog zo’n 70.

De langues d’oïl zijn een aantal taalvariëteiten van de Gallo-Romaanse talen waaronder gestandaardiseerd Frans en de verwante traditionele dialecten van Noord-Frankrijk, het zuiden van België en de Kanaaleilanden vallen. Van de 8e eeuw tot de 12e eeuw zijn er uit dat dialectcontinuüm diverse nieuwe Romaanse talen afgesplitst, zoals het Oudfrans. Daarvan worden onder andere het Frans, Waals, Picardisch en Normandisch nog steeds gesproken. Vanwege de vroege afsplitsing kunnen deze talen niet beschouwd worden als varianten van dezelfde taal. In sommige grammatica’s worden de termen "langue d’oïl" en "Oudfrans" soms door elkaar heen gebruikt als benaming voor dezelfde taal die de voorloper is geweest van het moderne, gestandaardiseerde Frans.

De benaming "langue d’oïl" schijnt al sinds het eind van de 13e eeuw in gebruik te zijn. Van het woord "oïl" is het hedendaags Franse "oui" afgeleid.

Het Provençaals is geen langue d’oïl maar voortgekomen uit het langue d’oc ofwel Occitaans.

Occitan

Occitan is een ander woord voor langues d’oc, het hoofddialect van het zuidelijke deel van Frankrijk. Deze zuidelijke tegenhanger van de langue d’oïl had in de middeleeuwen een hoger ontwikkelde literaire cultuur dan de langue d’oïl. Beide talen behoren tot de Gallo-Romaanse tak van de Romaanse talen die via het Latijn zijn voortgekomen uit de Italische talen, een grotendeels uitgestorven taalgroep.
Ook hier is de "oc" in "langue d’oc" de toenmalige spraak van het woordje "ja".

Francoprovençal

Francoprovençal, dat ook arpitan wordt genoemd, heeft zijn eigen karakters waardoor het in de hedendaagse linguïstiek als een aparte taal wordt beschouwd. Het heeft echter ook een aantal gemeenschappelijke kenmerken met de langue d’oil en occitan. Daarnaast bevat het invloeden van Germaanse en Italiaans-Romaanse talen.

Francoprovençal houdt niet op bij de grens. Ook in Zwitserland en Italië (met name in het Aosta-dal) valt de streektaal onder het arpitan, waardoor dit totale gebied ook wel Arpitanië genoemd wordt.

Enkele woorden
Latijns Francoprovençal Frans Occitan
clavis cllâf clef clau
cantare chantar chanter cantar
cambiare changiér changer cambiar
fabrica favèrge forge, fabrique fabrega
manducare mengiér manger manjar
capra chiévra, cabra chèvre cabra
lingua lengoua langue lenga
nox, noctis nuet nuit nuech
sapo, saponis savon savon sabon
sudare suar suer susar
vita via vie vida
pacare payér payer pagar
platea pllace place plaça
ecclesia égllése église glèisa, glèia
caseus (formaticus) tôma, fromâjo tomme, fromage fromatge

 

Lees ook:

Het volgende artikel in deze rubriek:

Reacties
 

Allesfrans, ook voor:
  • Nieuws

    Enkele subrubrieken met nieuwsberichten.

  • Verkeer en vervoer

    Afwijkende verkeersregels, autokeuring, invoeren van een auto

  • Energie

    Elektriciteit, olie, gas, kolen, zonne-energie, maar ook water.

  • Tuinrecepten

    AllesFrans, ook voor tuinrecepten: recepten voor en uit de tuin.

Allesfrans, ook voor:
  • Overheid

    Wat maakt de Franse overheid zoveel anders.

  • Diensten

    Verschillende soorten dienstverlening.

  • Bouwen en verbouwen

    Alles over het bouwen en verbouwen van jouw huis in Frankrijk en hulp met de benamingen.

© allez-allier/allesfrans 2008-2022 | SPIP | Plan | Mention